Możesz również posłuchać tego odcinka korzystając ze Spotify:

Cześć! W dzisiejszym odcinku opowiem Ci o najczęstszych schematach podatkowych.

Na początku wypadałoby pewnie powiedzieć, co to są te schematy podatkowe. Kto musi je zgłaszać i tak dalej. Temat jest dość skomplikowany, ale już naprawdę multum szkoleń w tym zakresie przeprowadziłem.
Ten odcinek jednak ma służyć czemuś innemu, po prostu ma wymienić kilkanaście najczęstszych schematów podatkowych, z krótkim omówieniem.

Dlatego tylko powiem bardzo prostym językiem, że schematem podatkowym może być naprawdę niemal wszystko, łącznie z zawarciem umowy pożyczki. Nie musi być to między podmiotami powiązanymi, ale jak z podmiotami powiązanymi dana czynność się dzieje, to jest to większe ryzyko, że będzie schemat podatkowy.
Kary za niezaraportowanie schematów podatkowych są ustanowione prawie, że najwyższe z możliwych. Na spółkę to są kary rzędu dwóch, dziesięciu milionów, na osoby fizyczne kara do ponad 40 milionów złotych.

Na ten moment takich kar się nie nakłada, a kontroli związanych ze schematami podatkowymi jest naprawdę bardzo mało, ale temat jest naprawdę rozwojowy. Myślę, że tym odcinkiem powinieneś się zainteresować i w ogóle z schematami podatkowymi. Czy na przykład obowiązujecie posiadanie procedury związanej ze schematami podatkowymi. 
Jeżeli są dwie ważne liczby.
Po pierwsze, jeżeli twoje przychody lub koszty rachunkowe, co istotne, przekroczyły w danym roku obrotowym ponad 8 milionów złotych. To jest pierwsza rzecz, na którą musisz zwrócić uwagę że coś z tymi schematami podatkowymi powinieneś zrobić. Szczególnie z procedurą MDR, jeżeli jej nie masz.
Po drugie, jeżeli twoje przychody, koszt lub równowartość aktywów w rozumieniu przepisów o ustawy o rachunkowości, czyli znowu mówimy o wartościach bilansowych, przekroczyły 10 milionów euro albo ta wartość schematu podatkowego, tego uzgodnienia tego co się tam dzieje, przekracza łącznie z podmiotami powiązanymi, to też jest istotne że te wartości liczymy na ponad 2,5 miliona euro.

Jeszcze raz podsumowując, przekraczamy 8 milionów przychodów lub kosztów albo 10 milionów euro przychodów lub kosztów 2,5 miliona euro wartości tego co się dzieje. Jak najbardziej powinieneś się tymi schematami zainteresować, czy one Cię nie obowiązują.





Przejdźmy do najczęstszych schematów podatkowych. Oczywiście tych schematów podatkowych może być więcej. To są tylko najczęściej raportowane. Jeżeli do tej pory się schematami podatkowymi w ogóle nie zainteresowałeś, a przekraczasz te liczby, o których powiedziałem wcześniej, to radzę ci skontaktować się z doradcą podatkowym.
Doradca podatkowy powinien zweryfikować czy masz obowiązek posiadania procedury EMDR, czy masz obowiązek czegoś za raportowania i przeprowadził taki audyt ze schematów podatkowych. 
Jeżeli chodzi o ten pierwszy schemat podatkowy, to jest to leasing.
Może być to schemat podatkowy w sytuacji, kiedy zawieramy umowę leasingu wtedy, żeby szybciej zrobić sobie koszty podatkowe. Normalnie jak kupujemy samochód to żeby go zamortyzować, zaliczyć w koszty, to za minimum 5 lat musimy poczekać.
Co roku 20% wartości początkowej zaliczamy w koszty w ramach odpisów amortyzacyjnych. Jak mamy leasing, to możemy sobie tak ustawić te opłaty, żeby suma opłat była w danym roku wyższa niż potencjalny odpis amortyzacyjny, gdybyśmy kupili ten samochód.
Nie tylko samochód, to może dotyczyć nie tylko takich osobowych samochodów, tylko ciężarowych itd. W większości przypadków ten leasing jest analizowany, ale raczej przedsiębiorcy skorzystają z leasingu nie właśnie, żeby robić sobie koszty tylko po to, żeby mieć większą płynność finansową.
Te opłaty leasingowe często są mniejsze niż potencjalna amortyzacja z samochodu. Jednak to jest indywidualna wasza kwestia, czym się kierowaliście, żeby zawrzeć tą umowę leasingu.

Drugi schemat podatkowy to przejście z umowy o pracę na B2B.
Istnieją takie projekty oszczędnościowe. Wiadomo na umowie o pracę bardzo dużo jest tych składek społecznych, bardzo dużo się płaci podatku. Szczególnie jak ktoś przekracza drugi próg podatkowy, a jak ktoś współpracuje z osobami w relacji B2B, to zarówno po stronie pracodawcy, kontrahenta są koszty dużo mniejsze jak i na rękę. Dlatego temu kto świadczy te usługi są, jemu zostaje dużo więcej na rękę.
Jeżeli przechodzimy z umowy o pracę na B2B w celu tych korzyści podatkowych, to jest to potencjalnie schemat podatkowy i tutaj znowu musimy popatrzeć na okoliczności.

Czy to jest tak, że od początku ktoś współpracuje na B2B? Czy ktoś pracował na umowie o pracę i teraz świadczy usługi na B2B?
Czy w ramach B2B robi to samo co na umowie o pracę? Czy to jest jakaś pojedyncza osoba, czy cała grupa osób, na przykład cały dział?
Czy trzeba zbadać takie wątki jak na przykład czy te warunki pracy są takie same, np. ktoś chce przejść na B2B nie w celach podatkowych, ale żeby mieć móc np. pracować z innymi podmiotami, bo na umowę o pracę mamy taki zakaz konkurencji.
Na B2B może pracować zdalnie, na umowie o pracę za bardzo tej pracy zdalnej nie było. To takie różne biznesowe też czynniki musimy wziąć pod uwagę, decydując się, czy jest to schemat podatkowy podlegający raportowaniu.

Kolejny schemat podatkowy to zawarcie umowy pożyczki poza terytorium Rzeczpospolitej Polski. Normalnie umowy pożyczki, oczywiście z pewnymi wyjątkami, podlegają opodatkowaniu PCC.
Jeżeli taka umowa pożyczki zostanie zawarta poza terytorium RP w celu uniknięcia tego PCC, to jest to potencjalnie schemat podatkowy. 
Schemat podatkowy numer 4, czyli 9% stawka CIT-U.
Nie chodzi o to, że samo skorzystanie z tej stawki jest czymś złym. Chodzi o to, że są sytuacje kiedy tworzymy na siłę kilka, kilkanaście spółek po to, żeby każda łapała się na 9% stawkę CIT-u i była tak zwanym małym podatnikiem, czyli miała w uproszczeniu do 2 milionów euro przychodu.

To też zależy od kontekstu, np. w takiej branży energetycznej, fotowoltaicznej zwykle jest tak, że każda farma fotowoltaiczna to jest osobna spółka. Robi się to dlatego, że po prostu tak łatwiej sprzedać daną farmę fotowoltaiczną i to jest taki standard branżowy. Jeżeli ty masz sobie spółkę produkcyjną i wydzielasz z niej sztucznie, dział marketingu, handlowy, dział produkcji itd. tylko po to, żeby mieć 5 spółek na 9% CIT-cie,  to niestety moim zdaniem to może być schemat podatkowy. 
Kolejny schemat podatkowy to przeniesienie trudnych do wyceny wartości niematerialnych.
Pierwsze pytanie, co to są te trudne do wyceny wartości niematerialne? Najczęściej są to np. baza klientów, znaki towarowe, tego typu rzeczy. Definicja formalna jest taka (trochę ją skrócę); to są takie wartości, które w momencie przenoszenia między podmiotami powiązanymi nie miały wiarygodnie określonej wartości porównywalnej oraz prognozy przyszłych przepływów pieniężnych lub spodziewanych przychodów są obarczone wysokim poziomem niepewności.

Intuicyjnie, trudno powiedzieć ile coś jest warte, a my to przenosimy.
To są najczęściej aporty, czyli wkłady niepieniężne. Jednak jeżeli przenosisz coś między podmiotami powiązanymi i to jest trudne do wyceny, czujesz że jest to nieuchwytne, na przykład napisałeś jakiś program i on w przyszłości będzie dużo warty, ale teraz to w sumie nie wiadomo ile jest warty, to potencjalnie mamy ten schemat podatkowy.
Kolejne, czyli aport z alokacją na kapitał zakładowy i zapasowy.
Generalnie jak wnosimy wkłady do spółki, to możemy sobie zdecydować ile tego wkładu jest na kapitał idzie nam na kapitał zakładowy, a ile na kapitał zapasowy. Duża część podatników alokuje dużo, dużo więcej na kapitał zapasowy danej spółki.
To dlatego, że całkowicie przypadkowo zwiększenie kapitału zapasowego nie jest opodatkowane PCC, czyli podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Natomiast podniesienie kapitału zakładowego jest opodatkowane PCC. Jeżeli my mamy jakiś aport w wysokości iluś milionów złotych, nawet jak ta stawka podatku jest niska, bodajże 0,5%, to robi się trochę kasy.



Stąd dużo osób alokuje 25% na zakładowy, 75% na zapasowy. Niestety to jest bardzo częsty schemat podatkowy.
Zwróćcie uwagę, że to jest jedna rzecz i to może być połączone z aportem znaków towarowych czy trudnych do wyceny wartości niematerialnych. Jedna transakcja aport może potencjalnie spełniać różne cechy, które sprawiają  że jest to schemat podatkowy. 
Kolejny schemat podatkowy to 50% koszty uzyskania przychodu.
Te koszty w uproszczeniu dotyczą wynagrodzenia na umowę o pracę, umowę o zlecenie dla osób wykonujących pracę twórczą. Najczęściej się to wykorzystuje przy informatykach, programistach, którzy programują, tworzą kod, tworzą coś chronionego prawem autorskim, przenoszą to na pracodawcę i z tytułu tej pracy twórczej mają 50% kosztu uzyskania przychodu.
Jest to bardzo korzystne, bo pracodawca ze swojej kieszeni nie płaci im więcej, a oni dostają dużo więcej na rękę. Normalnie koszt uzyskania przychodu na umowę o pracę to 250 zł, a tutaj mamy 50% koszty, więc 100 tysięcy minus 50 tysięcy i mamy 50 tysięcy. 50 tysięcy jest nasza podstawa opodatkowania. To jest dużo mniej niż liczyć podatek od 100 tysięcy minus 250 złotych razy 12 miesięcy.

To 50% kosztu uzyskania przychodu sprawdzają się fenomenalnie, jeżeli tylko wasi pracownicy wykonują jakąkolwiek pracę twórczą. Oczywiście zweryfikowaliście i dobrze to wprowadziliście, ale niestety jest to często schemat podatkowy, bo dochodzi do zmiany zasad opodatkowania, klasyfikacji.
Jest taka cecha, to się nazywa ogólne szczególne i inne szczególne cechy rozpoznawcze, które mówią o tym, czy coś jest schematem podatkowym, czy nie. Jednak dochodzi do zmiany zasad opodatkowania, wskutek czego mamy niższe opodatkowanie.
Poza tym tutaj kolejną cechą jest to, że może dochodzić do trudnych, do przeniesienia trudnych do wyceny wartości niematerialnych, bo mamy to prawo do tego programu komputerowego, który nie wiadomo ile dokładnie jest warty. 50% kosztu uzyskania przychodu, kolejny schemat podatkowy.

Przejdźmy dalej, czyli programy motywacyjne typu opcje na akcje.
Spółka zamiast wypłacać premię w pieniądzu, który może być opodatkowany nawet 32% stawką podatku, wydaje, emituje swoje akcje, przyznaje to swoim pracownikom. Oni to obejmują i dzięki temu w momencie objęcia emisji nie mają przychodu, dopiero jak sprzedadzą to ten przychód mają, a ten przychód jest dobrze opodatkowany, bo 19% zamiast 32%. Czyli mamy podwójną korzyść, bo po pierwsze odroczenie opodatkowania, a po drugie zamiast 32% 19% podatku. To jest ważne biznesowo, bo działa lojalnościowo na pracowników, bo wiedzą że co roku czy co pół roku dostają te akcje. Warto je trzymać, spółka rośnie na wartości, więc kiedyś je na przykład sprzedam z dużo większym zyskiem.
Niestety jest to częsty schemat podatkowy. 


Kolejny schemat podatkowy wypłata dywidendy.
Jeżeli nasza dywidenda przekracza 25 mln zł albo podatek u źródła, który byłby potencjalnie do zapłaty przekracza 5 mln zł, to mamy schemat podatkowy. Nie wchodząc w szczegóły zobaczcie, że taka całkowicie normalna rzecz, jak wypłata dywidendy, jest schematem podatkowym.
Także zapamiętamy 25,5 mln zł dywidenda. 
Kolejny schemat podatkowy to pożyczka z podmiotem powiązanym, która korzysta z mechanizmu Safe Harbor.
Safe Harbor to są specjalne warunki, które jeżeli spełniamy, to skarbówka na kontroli jak widzi, że mamy tą umowę na Safe Harbor, to odstępuje od szacowania dochodu podatnika. Mówiąc bardziej po ludzku przyjmuje się, że ta umowa pożyczki na Safe Harbor to jest umowa pożyczki rynkowa. Dzięki temu nie musimy, jak mamy taką pożyczkę na Safe Harbor  tworzyć dokumentacji cen transferowych, tworzyć analizę porównawczej, porównywać się z rynkiem, czy nasza pożyczka jest rynkowa, a to też oszczędza dużo czasu i pieniędzy.

Safe harbor (w skrócie) to oprocentowanie musi być zgodne z obwieszczeniem ministra finansów, ta pożyczka musi opiewać na kwotę maksymalnie 20 milionów złotych, maksymalnie na 5 lat jest udzielona i tak dalej. Tam są różne warunki.
To jest często wykorzystywane pomiędzy podmiotami powiązanymi, szczególnie np. w MŚP, bo po prostu oszczędzamy sobie czas i pieniądze.
Niestety jest to schemat podatkowy, który powinno się zgłosić. 
Kolejny schemat podatkowy, wszelkie reorganizacje, podziały, połączenia, zmiana funkcji aktywów ryzyk między podmiotami powiązanymi.
To jest często raportowany schemat i przez zmianę funkcji mam też na myśli to, że jedna spółka robiła X, druga Y. Na przykład jedna produkowała ciągniki, druga produkowała lody i nagle ta, co produkuje lody, przenosi, swoją produkcję,  całe know-how i całe przeniesione te funkcje produkcji lodów są na spółkę X i ta spółka X produkuje od teraz ciągniki i lody.

Wiem, że to trochę głupi przykład, bo nie ma takich grup kapitałowych. Jednak żebyście poczuli, że te połączenia, podziały są takie dość namacalne, natomiast zmiana funkcji aktywów ryzyk między podmiotami powiązanymi, już nie jest aż tak namacalna.
Ludzie często jakby nie czują, co to znaczy, więc to jest taki chyba najbardziej jaskrawy przykład. Jak coś się zmieni, warunki współpracy między podmiotami powiązanymi, zachowajcie czujność, że może być to schemat podatkowy.

Transgraniczne płatności do podmiotu powiązanego w raju podatkowym. To nasz kolejny schemat.
Tutaj dużo osób zapomina, że z rajem podatkowym (w uproszczeniu, bo to się nazywa ładnie tam podmioty stosujące niechętne współpracy międzynarodowej, nie ma wprost powiedziane słowa raje podatkowe wiąże się schemat podatkowy) wiąże się schemat podatkowy. Do tych rajów podatkowych na przykład należy Hongkong. Jeżeli masz spółkę powiązaną w Hongkongu, która na przykład sprowadza dla ciebie i kupuje towary. Ty od niej odkupujesz, albo świadczy dla ciebie jakieś usługi, to są te transgraniczne płatności.  Nawet jak są uzasadnione biznesowo, to niestety jest to schemat podatkowy.

Kolejny schemat podatkowy to świadczenie usług kompleksowych albo nabywanie usług kompleksowych w celu odliczenia VAT-u lub świadczenia danych usług sprzedaży towarów z niższą stawką VAT-u. Tutaj częstym przykładem były hotele, imprezy integracyjne, żeby na fakturze nie było napisane, że np. kupujemy alkohol, a wydatki na alkohol nie powinniśmy odliczać np. z VAT-u. To była po prostu jedna wielka pozycja usługi cateringowe, czy usługi organizacji imprezy integracyjnej i taką fakturę przedsiębiorcy odliczali i dalej odliczają zresztą od VAT-u.
Wszystko też zależy od okoliczności biznesowych. Ja radzę do tego podchodzić zdrowo, i bardzo rozsądkowo tutaj, bo też pamiętajcie że jeżeli zaraportujemy jakiś schemat podatkowy i będziemy z niego regularnie korzystać co roku, to co roku też będziemy zobowiązani w terminie złożenia deklaracji podatkowej związanej z tym schematem podatkowym i składać te MDR-3 tak zwane, czyli informacje o skorzystaniu z schematu podatkowego.

Jeżeli tutaj mamy związany schemat podatkowy z VAT-em, to może być taka sytuacja że co miesiąc, co kwartał musimy składać MDR-3, co jest jakimś szaleństwem. Tutaj uczulam.
Świadczenia kompleksowe, imprezy integracyjne, potencjalnie schemat podatkowy. 
Ostatni punkt, ostatni schemat podatkowy.
Podejmowanie czynności dotyczącej nabycia spółki, przynoszącej straty, zaprzestania głównej działalności takiej spółki, wykorzystania strat takiej spółki w celu zmniejszenia zobowiązań podatkowych. Wiadomo, że jak się przejmuje spółkę ze stratami, to nie można tych strat rozliczyć w kosztach.
Zdarzyło mi się, że jest jakaś spółka w grupie przenoszącej straty i tak specjalnie ją wykorzystywało, żeby samemu tych podatków mniej płacić. To jest trochę niszowy przykład, ale jednak zdarzają się i takie sytuacje.


Ten odcinek był bardzo praktyczny i uproszczony, bo ja nie wskazywałem dokładnie, a nawet nie omówiłem, co to są cechy rozpoznawcze, szczególne cechy rozpoznawcze, inne szczególne cechy rozpoznawcze, promotor, korzystający, wspomagający. To jest bardzo trudna teoria powiązana mocno z praktyką.
Niemniej, jeżeli pojawiają się takie sytuacje, jak opisane w dzisiejszym odcinku, to zapraszam do kontaktu. Być może powinieneś zaraportować coś jako schemat podatkowy, mieć spokój, niż siedzieć na takiej tykającej bombie i zastanawiać się, czy dostaniesz jakąś karę.

Jeszcze podsumowując mówiłem, że schematami podatkowymi mogą być wszelkie reorganizacje, połączenia, podziały, zmiana między podmiotami powiązanymi funkcji, aktywów, ryzyk. Spółka coś robiła, teraz nie będzie robić, bo druga powiązana będzie i ją zastępuje.

Mówiłem o 50% kosztach uzyskania przychodu, o alokacji na kapitał zapasowy i zakładowy, o umowie pożyczki, która została zawarta poza terytorium Polski. Mówiłem o wypłacie dywidendy, o pożyczce na Safe Harbor, o transakcjach z podmiotem powiązanym z raju podatkowego i mówiłem o jeszcze wielu innych.
Nie znalazłem w Internecie tak kompleksowego materiału z tyloma przykładami dotyczących schematów podatkowych. Zwróć uwagę, że to jest tylko jakaś wyliczanka tych schematów podatkowych.
Zdarzyło mi się różnych innych więcej raportować. To są tylko te najczęstsze.